Performans Analizi Nedir?

Yapı Performans analizi yapmamızın sebebi binanın dayanımının sağlamlılığının ölçülmesidir.

Performans Analizi Raporu Nedir?

Yapının geometrisine göre modellenip hesaplanarak rölevesi çıkartılır. Eleman detayları donatıları tesbit edilerek durum tesbiti yapılır.

Yapının yapıldığı yılı, minimum donatısı veya mevcut donatısı tespit edilir. Kolonların yüzde 10, Kirişlerin yüzde 5 paspayı sıyrılır, kalanlarında yüzde 20 laboratuvarda cihazlarla tespit edilir. Cihaz sayesinde donatı gerçekleşme sayısı bulunur. Bu donatı gerçekleşme sayısı tespit edilmemiş elemanlar içinde kullanılır. Malzeme özelliklerinin belirlenmesi ise yapının her katında 2 tane kolon ve perdelerden karot alınarak yapılır.

Yapının betonarme projesi var ise kontrol edilmesi önemlidir. Çok fazla ayrıntı var ise en düşük seviyeye göre belirlenir. Her donatı çeliği için çekme deneyleri yapılır. Çekme deneyleri sonuçları fark çok ise en az 3 numune daha yapılır ve düşük değer dikkate alınır.

İskan için Performans Analizi 

İskan aşamasında yapının ruhsata göre uygunluğunun tesbiti ilgili belediye tarafından ekb, sgk borcu yoktur yazısı, iskan kullanım başvurusu, belediye personellerinin oluşturmuş olduğu komisyon ile binanın uygunluğuna bakılır. İskan  kullanım izni uygunluğu yapılırken statik projeye göre yapılmayan yapı ile ilgili performasn analizi istenmektedir. Bu sadece uygunluk ile istenmeyip donatı deneyleri ve kaarot sonuçlarının istenenden farklı olması durumundada statiğin kurtarıp kurtarmadığını görmek için performans analizi yapılmaktadır. İlgili belediyelerin ve kurumların isteklerine görede farklı boyutlarda performans analizi yapılmaktadır.

Deprem Performans Analizini kim yapar?

Kapsamlı statik projelerin yapılması ve piyasada gözetleme ve güvenilirlilik olarak hazırlanan performans analizlerinde inşaat mühendisleri odası ve üniversite onayı istenebilmektedir. Bizde bu aşamada inşaat mühendisleri odası bakırköy temsilciliği, kadıköy temsilciliği, istanbul şube ve istanbul teknik üniversiteden onaylatılarak performans analizleri hazırlamaktayız. 

İşyeri Ruhsatı Performans Analizi

İşyeri ruhsatı alımında kullanımlan hareketli yüklerin değişmesi ve kurumlar tarafından istenen performans analizlerinde örneğin yapı konut olarak planlama yapılmış ruhsatı ve iskanı bu alınmış yapılarda amaca göre hareketli yüklerin mevcut yapıda hangi amaca yönelik yapılacak ise o yüklerin statik programlar yardımı ile hareketli yükler değiştirilip işyerinin durumuna göre performans analizi yapılmaktadır. İşyeri ruhsatlarında ve kullanımı değiştirlecek yapılarda bunlar zorunludur. Yeni hareketli yüklere göre alınan yüklemeler de kurtarması durumunda performans analizinde belirtilerek durumu ilgili kuruma bildirilir.

Deprem Performans Analizi neden yapılır?

Yetkili kuruluş olarak hazırlamış olduğumuz performans analizlerinde mevcut yapının depreme dayanıklılığını ve sağlamlılığını da ölçülmüş olmaktadır. Deprem testi, deprem raporu, bina sağlamlılık raporu, bina dayanıklılık raporu, performans analizi hemen hemen aynı işlemlerdir farklılıkları kullanılan yöntemler ve içerikleri farklılık göstermektedir. Bize ulaşarak daha fazla bilgi almak için iletişim kısmındaki numaralardan birini arayarak ilgili inşaat mühendisi arkadaşımız yardımcı olmakta ve işlemlerin yürütülmesinde size yardımcı olmaktadır.

Performans Analizi sonuncu 

Performans analizi sonuncunda yapının sonuncunun kötü çıkması durumunda yapı yeniden imar durumu yönetmeliğine göre inşa edilmeli yada güçlendirme ruhsatı alarak mevcut yapıyı güçlendirme yapması gerekmektedir.

Performans analizi sonucunun güçlendirme çıkması

Güçlendirme yapılması planlanan binanın ilgili belediyeden güçlendirme ruhsatı alması zorunludur. Güçlendirme ruhsat almak için gereli belgelerde güçlendirme başvuru dilekçesi hissedarlarından birinin olması yeterli, Tapu bütün maliklerin olduğu yada takyidat belgesi web tapudan alınan belgeler yeterli, statik güçlendirme projesi hazırlanamsı  ve raporlanması, mimari proje ve binanın mevcut rölövesinin hazırlanması, zemin etütünün yapılması ve raporlanması gerekirse sismik zemin etüt yapılması, yapı laboratuvarı tarafından yapılan karot yapılmalı beton sınıfını ölçmek için verilen değerlerin ortalaması alınarak 0.85 ile çarpılması sonuncu analiz programına yazılması gerekli, mevcut kolonların kaç adet donatı atıldığını ne kadar arayla yapıldığını ve kalınlıklarının neler olduğunu görmemiz için okumaları yapılması gerekli, sıyırma yapılmalı kumpas ile yapılan sıyırmadan ne derecede korozyon alındığı ve bina hakkında su yalıtımı yapılıp yapılmadığının tesbiti için önemli donelerdendir ve demir çaplarının küçülmesi gerçekleşmiş ise bunlar ilgili programa bu şekilde ilenmesi gerekli, röngen işlemleri yapılması ve dayanımlarının çıkarılması gereklidir.

Programlar yardımı ile 3d boyutunda statikleri hazırlanarak hesaplamalar yapılır ve mimari proje ile kısaylanarak maliyet hesapları oluşturulur. Buna kısaca metraj ve keşif diyoruz. 

Bina performans analizi fiyat

Mevcut yapının rölövesi üzerinden veya mevcut projesi üzerindeki metrekare yapılarak birim fiyatla çarpılmasıdır. Fiyat teklifi için ileteşim kısmından bizlere ulaşarak fiyat teklifi alabilirsiniz

Üniversite onaylı Performans Analizi

Statik projesi yapılırken 2018 bina yönetmeliğine göre hesaplamalar yapılıp ilgili birimlerin onayı ile yürürlüğe girer. Belediye, imo, üniversite gibi kurumlardan onay alınarak statik onaylanmış olur.

Belediye aşamasında Performans Analizi

Diger aşama olan uyds sistemine girilerek ilgili mühendislerin kayıtları yapılır. Sistem otomatik olarak belediyenin sistemine düşer. Beeldiye yapı ruhsat ile ilgili dosyayı havuza atar ve belediye tarafından havuzdan atarken yapı denetim projeler ve sözleşme yapmak için ofisine gidilerek ilgiili projeyle ilgili teknik sözleşme yapılır.

2018 Deprem Yönetmeliği performans analizi

Yapı denetim projeleri kontrol edip onay alınmasının ardından rusat yazımı işlemleri yapılır her belediyede süreler de farklılık göstermektedir. Ruhsat yazım aşamasında şantiye şefi zorunluluğuda vardır ve aynı gün şantiye şefi atanır. Ruhsat harci ile birlikte inşaat yapım aşamasına geçilmektedir. 

Performans analizi için gerekli olan işlemler nelerdir?

Performans analizi için gerekli olan işlemlerin yapılabilmesi İçin mevcut mimari proje ve statik proje ve raporları gerekmektedir karot okuma sıyırma rantken yapılarak analizler sonucunda performansı belirlenen binanın kullanımına uygun olup olmadığı tespit edilerek idari birime sunulmaktadır. Konunun daha detaylı incelenebilmesi için Üniversitenin ilgili birimlerinde görevli olan akademisyen ve profesörlerden görüş alınarak performans analizi hakkında daha detaylı bilgilere ulaşılmaktadır. Üniversite hocalarının yapmış olduğu araştırmalar neticesinde mevcut yapının nasıl inşa edileceği hakkında, bilgiler ve doneler toplanarak ilgili birim tarafından üst yazı ile ve döner sermaye ücreti yatırılarak dilekçe ekinde başvuruda bulunulmaktadır.

Performans Analizi nasıl yapılır?

Performans analizi yapılmadan önce izlenmesi gereken aşamalar vardır. Bunlar sırası ile şu şekilde olmalıdır. İskanlı bir bina ise veya ruhsatı alınmış bir bina ise ilgili belediyenin imar arşivinde statik proje ve mimari projelerinin temin edilmesi gerekmektedir. Belediye imar arşivinde ilgili projeleri bulunmaması durumunda binadan rölöve ve hazırlamadan statik analizi için gerekli olan bilgiler toplanır.

Çevre ve şehircilik Bakanlığı'na bağlı laboratuvar firmaları tarafından karot alımı gerçekleşir. Karot alımı yapılırken statik röleve de veya statik proje de uygun olan yerlerde karot numunesi alınarak laboratuvar firmasın da bir haftalık kürleme işlemi sonucunda kırım gerçekleştirilir. Kırım sonucunda karot numunesinin sonucu belli olur ve statik analiz yapmamız için gerekli done oluşmuş olur.

Çevre ve şehircilik bakanlığı na bağlı laboratuvar firmalarıyla donatı tespiti yapılır ve donatı çapları, boyu ve adet tesbit edilir.

Temel incelemesi yapılır. Temel kuyu kazılarak yapının hangi sistemde yapıldığı tesbit edilir. Zemin oturumu yapılıp yapılmadığı tesbiti yapılır.  Jeolojik zemin etüt yapılarak zemin değerleri tesbit edilir. Bu adımlardan sonra statik analiz için gerekli olan veriler toplanmış olur. Diğer aşama ise lisanslı statik programlar yardımıyla bu değerlerin statik programa işlenmesi üzerine analizleri modellemesi ve 3D  yapılması sonucunda performans analizi yapılmış olur.

Performans analizi özetle

Sonucunda özet kısmında yer alan binanın mevcut durumunu ne olduğudur. Burada sonuç bu şekildedir. Sonuçta göçme konumunda, yapının göçmenin önlenmesini konumunda, yapı can güvenliğini performans konumunda ve hemen kullanım konumunda şeklinde olmaktadır. Deprem Yönetmeliğine göre meskenler en az performans can güvenliği performans seviyesini sağlamalıdır, okul ve hastanelerde ise hemen kullanım seviyesinde olması gerekmektedir. Diğer yapının göçmesi durumunda veya yapı göçmesinin önlenmesi durumunda güçlendirme yapılması gerekmektedir. 

 

İşyeri ruhsatı için üniversite onaylı teknik rapor


Bazı belediyeler teknik rapor hazırlanırken işyerleri ruhsatı vermek için teknik raporun üniversite onayı istemektedir. Üniversite onaylı performans analizleri hazırlanırken mevcut yapıdaki değerler göz önünde bulundurulur ve değerler toplanılarak üniversite ile işbirlii içinde üniversite hocaları tarafından incelemeye tabi tutulur ve İnceleme sonucunda olumlu olup olmayacağı bir rapor şeklinde sunulur.

Deprem performans analizini kim yapar?

İnşaat mühendisleri tarafından hazırlanan performans analizleri üniversitedeki kurallar ve işlemler sonucunda bilgiler toplanarak ilgili birime iletilir ve ilgili birim 15 gün içerisinde karara bağlar ve karar sonucunda iş yerinin açılıp açılmayacak netleşmiş olur. Bu süreçler inşaat mühendisleri tarafından yapılır ve ilgili birim tarafından onaylanır. Performans analizinde kriter noktalardan bir tanesi mevcut yapının statik projesini yerindekine yapılıp yapılmadığı yapılmadıysa öylemesine alınan karot okuması sıyırma ve röntgen çekilerek daha neler oluşturulmaya çalışılır oluşuna mı daha neler daha sonra bilgisayar programları yardımı ile simülatörlerde işlenir. İstenen bu veriler bir paket programı yardımıyla analiz edilir bu işleme performans analizi denir. Bu işlemlerin doğruluğunu tespit edebilmek için ilgili üniversitelerden bilgi alınarak işlemin doğruluğunu gelmiş olur bu işleme üniversite raporu denir. Örnek etiketten performans analizi örneği aşağıda sunulmuştur. 

Üniversite Teknik Raporu


Yapı statik analizleri yapılırken statik programlardan yapılacak işlemler skalası vardır ve bu skalada mevcut yapılan hangi amaçla kullanılacağının katsayıları vardır. Bilgisayar programlarında yer alan yapı bilgi girişi kısmından bilgiler veriliyor. Burada yer alan proje seçiminde ilgili proje seçilir ve analiz etmek için yapabildiği kısmen lan yapandan yazılar sırasıyla katsayısı ile katsayısı deprem haritasına üzerine konum atılarak sistemine kadar diğer işler davranış katsayısı seçimler yapılır. Yapı güçlendirme midir yoksa göçme durumunda olup olmayacağı netleşir. Bu işlemin ardından dayanan fazlada katsayısı seçilir. bu genel 1.02 Hemen arkasından önem katsayısı seçilir. Önem katsayısı deprem sonrası kullanıma gereken yapılar insanların uzun süreli yoğun olduğu yapılar, hastane, itfaiye, okullar katsayısı 1,5 tir.  

 

TBDY 2018 Performans Analizi


İnsanların kısa süreli ve yoğun yayıldığı yapılar örneğin ABM, sinema, spor tesisi, ibadethaneler önem katsayısı 1.2 dir. 

Hemen arkasından insanların kısa süreli bir az yıkıldığı yapılar olarak konut, işyerleri, otel, endüstri tesisleri önem katsayısı 1 dir.
Hareketli yük katsayısı 0.3 konutlar, işyerleri, otopark, hastanelerde kullanılır.

Hareketli yük sayısı okul sinema spor tesislerinde 0,6 dır.

Hareketli yük katsayısı depolarda 0,8dir. 
Deprem yükü alt yüksekliği 3.2 kat yüksekliği olarak bilinir.

Emniyet yatak katsayısı ve taşıma gücü sisteme girilmesi için zemin etüdünde yer alan zemin değerlerinden alınır.

Hareketli yük azaltma katsayısı konut bürolar ve iş merkezlerinde 1 dir.

Hafif atölye işyerleri İmarethanelerde 0.5 tir.

Ağır sanayi atölyeleri imalathaneler ve depolarda ise 0.3 dır.

Model analiz minimum yük oranı 0.9 düzensiz yapılar için kullanılır 0.8 düzenli yapılarda kullanırlar.

Aplikasyon kot farkı ise binanın mevcut yüksekliğinin toprak seviyesindeki farkına denir.

Performans Analizi Örneği

 

 

Yapı performans analizi raporu örneği

TEKNİK RAPOR İÇERİKLERİ

İŞİN AÇIKLAMASI

İstanbul Teknik Üniversitesi, Afet Yönetim Enstitüsü Müdürlüğü’ne Naci ŞİMŞEK tarafından müracaat edilerek, İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesi, Gökalp Mahallesi, 400 Pafta, 2455 Ada, 4 Parsel No’lu arsa üzerinde bulunan yapının otel olarak kullanılması için teknik rapor yaptırılmasını ve gerekli incelemenin yapılmasını talep etmiş, bu başvuru doğrultusunda, adresi yukarıda verilmiş olan binaya ait proje ve belgeler üzerinde yapılan incelemeler sonucunda bu rapor düzenlenmiştir. Bu rapor, İstanbul Teknik Üniversitesi, Afet Yönetim Enstitüsü Müdürlüğü’ne verilen 19.04.2021 Tarih, 202 Kayıt numaralı dilekçe üzerine hazırlanmıştır.

YAPI İÇİN HAZIRLANAN STATİK HESAPLARIN İNCELENMESİ

Proje müellifi tarafından temin edilen statik hesapların incelenmesi neticesinde, aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir.

  • Söz konusu bina, tek kısımdan oluşmakta olup, taşıyıcı sistemi betonarme çerçevedir.

  • Binanın plandaki boyutları 7.05mm ve 7.25m’ olup, oturum planı yaklaşık dikdörtgen şeklindedir (Fotoğraf 1, Şekil 1, 2, 3)

  • Binanın bodrum katı depo, zemin katı dükkan, normal katlar  ise konut olarak projelendirilmiştir.

  • Bina, 1 bodrum kat, zemin kat ve 3 normal kat olmak üzere toplam 5 katlı olarak imal edilmiştir.

  • Binanın kat yükseklikleri, bodrum kat 2.80 m, zemin kat 4.05m, normal katlar 2.60 m’dir.

  • Kolonlar çoğunlukla iki doğrultuda birbirlerine kirişlerle bağlanmıştır. Katlarda kirişlere mesnetli plak döşeme sistemi kullanılmıştır.

  • Döşeme ve kiriş planlarının incelenmesinde, bunların alışıla gelen kurallara uygun olarak hazırlandığı belirlenmiştir.

  • Yapıdaki tüm katlar plak döşeme olarak imal edilmiştir. Kiriş ebatları 25/50cm, kolon ebatları 30/60cm, 30/50cm,  döşeme kalınlığı 12 cm’dir.

  • Yapının mevcut eleman ve malzeme bilgilerini saptamak için,  mevcut elemanlardan karot, sıyırma, röntgen işlemleri yapılmıştır (Fotoğraf 2, 3, 4.).

  • Binanın, betonarme ve mimari projeleri mevcut olup, yapının bilgi düzeyi TBDY 2018 yönetmeliğine göre kapsamlı kabul edilerek 1.0 seçilmiştir.

  • TBDY 2018 yönetmeliğine göre konut olarak kullanılan yapıların bina kullanım sınıfı BKS1=3 olarak belirtilmiştir. Yapının performansını belirlemek için etki ettirilecek tasarım depremi yine TBDY 2018 yönetmeliğine göre 50 yılda aşılma olasılığı %10 olan DD-2 tasarım depremi seçilmiştir.

  • Binanın yerel zemin sınıfı ZC, beton sınıfı C20; çelik S420 olarak seçilmiştir.

 

 

STATİK HESAPLAR

Stat4cad performans analizi nasıl yapılır?

Statik hesaplar, STA4-CAD programıyla ülkemizde yürürlükte olan TBDY 2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018) yönetmeliğine göre üç boyutlu model ile yapılmıştır (Şekil 4). İncelenen binada göz önüne alınan parametreler ve sonuçlar aşağıda özetlenmiştir. 

Deprem performans analizi tespit tablosu

  • Binanın taşıyıcı sistemi dinamik analiz yöntemiyle hesaplanmıştır.

  • Bina taşıyıcı sisteminin performans hesaplarında, TS498 Yapı Elemanlarının Boyutlandırılmasında Alınacak Yüklerin Hesap Değerleri, TS500 Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları ile 2018 Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik (TBDY 2018) kayıtları başta olmak üzere konu ile ilgili diğer kural ve yönetmelikler temel alınmıştır.

  • Betonarme kesit hesabında brüt kesite göre, deprem hesabında ise modların süperpozisyonu yöntemiyle analizler yapılmıştır.

  • Deprem yer hareketi katsayıları, Zemin sınıfı ZC katsayısına göre AFAD’ın internet sayfasından  değerler alınmıştır.

  • Mevcut taşıyıcı sistemin beton dayanımı C20, donatı sınıfı S420 olarak seçilmiştir.

  • Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018), mevcut binaların değerlendirilmesi neticesinde, yapı mevcut hali ile kontrollü hasar performansı sağladığı anlaşılmıştır.

   SONUÇLAR VE ÖNERİLER

İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesi, Gökalp Mahallesi, 400 Pafta, 2455 Ada, 4 Parsel No’lu arsa üzerindeki mevcut bina için İnşaat Mühendisi Naci ŞİMŞEK tarafından hazırlanan statik hesaplar incelenmiştir.

Statik hesapların incelenmesi ve performans hesap sonuçlarının değerlendirilmesi neticesinde, söz konusu binanın otel olarak kullanılmasın da TBDY 2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018) yönetmeliğine göre kontrollü hasar deprem performans seviyesinde olduğu görülmüş ve bu şekilde otel olarak kullanılmasın da sakınca görülmemiştir.*.

 

Saygılarımla,